Cymhwysedd DBS

Mae gwiriadau Datgelu a Gwahardd yn rhan hanfodol o’r Eglwys yng Nghymru a’i dull gweithredu o safbwynt diogelu. Mae’r polisi hwn yn amlinellu’r rolau sydd angen gwiriad DBS yn unol â’u rôl yn yr Eglwys yng Nghymru.

Mae’n gallu bod yn anodd iawn recriwtio’r bobl iawn i weithio gyda phlant ac oedolion sy’n cael eu cam-drin neu eu hesgeuluso, neu sydd mewn perygl o gael eu cam-drin neu eu hesgeuluso. Mae’n hollbwysig bod yr Eglwys yng Nghymru yn dilyn gweithdrefnau recriwtio diogel i sicrhau ei bod yn penodi pobl briodol fel clerigion, gweithwyr cyflogedig neu wirfoddolwyr. Mae unigolyn sydd wedi’i wahardd rhag gweithio gyda grwpiau agored i niwed yn cyflawni trosedd os yw’n gwneud cais am weithio mewn gweithgaredd a reoleiddir gyda’r grŵp agored i niwed. Mae sefydliad sy’n penodi unigolyn sydd wedi’i wahardd i rôl sy’n weithgaredd a reoleiddir yn cyflawni trosedd hefyd.

Cymhwysedd

Fel rhan o ymarfer diogelu da, mae’r rhai sy’n gweithio’n agos gyda phlant neu oedolion a all fod yn agored i niwed oherwydd eu bod yn cael eu cam-drin neu eu hesgeuluso, neu sydd mewn perygl o gael eu cam-drin neu eu hesgeuluso, yn cael gwiriad DBS (gwiriad cofnodion troseddol) manylach cyn ymgymryd ag unrhyw weithgareddau risg. Mae gwiriad DBS manylach yn datgelu euogfarnau wedi’u disbyddu, rhybuddiadau ac ati nad ydynt wedi’u hidlo, yn ogystal â’r rhai nad ydynt wedi’u disbyddu. Gallant gynnwys gwybodaeth ychwanegol sy’n cael ei chadw gan yr heddlu lleol y credir yn rhesymol ei bod yn berthnasol i’r swydd yr ymgeisir amdani. Gall gwiriad DBS manylach gynnwys gwybodaeth gwahardd gan ddibynnu ar a yw’r rôl yn ymwneud â gweithgaredd a reoleiddir.

Mae’r Eglwys yng Nghymru yn ei gwneud yn ofynnol i glerigion o bob math (cyflogedig ac anghyflogedig, trwyddedig a chlerigion sydd wedi cael caniatâd i weinyddu) gwblhau gwiriad manylach gyda rhestri gwahardd ar gyfer plant ac oedolion.

Hefyd, mae’r Eglwys yng Nghymru yn ei gwneud yn ofynnol i bob Cyngor Plwyf Eglwysig gwblhau gwiriadau DBS manylach (heb restri gwahardd) ar gyfer o leiaf 3 aelod o’r Cyngor Plwyf Eglwysig, gan gynnwys dau Warden Eglwys fel arfer. Os yw aelodau’ch Cyngor Plwyf Eglwysig yn cynnwys swyddog diogelu, dylai’r unigolyn hwn fod yn un o’r tri.

I wybod a oes angen gwiriad DBS ar gyfer rôl benodol, ac os felly, pa fath o wiriad ac ar ba lefel, dylech ddarllen y canllaw cymhwysedd DBS a defnyddio’r adnodd cymhwysedd ar-lein.

Mae rhestr termau o rolau yn yr Eglwys yng Nghymru wedi’i llunio. Mae’n nodi’r mathau o wiriadau sy’n gysylltiedig â’r rolau hyn fel arfer. Fodd bynnag, nid yw teitlau’n cyfleu’r gweithgareddau a gyflawnir bob amser, felly canllaw er mwyn syniad i chi’n unig yw hwn. Mae unrhyw un sy’n gofyn am DBS yn gorfod cwblhau ffurflen datganiad er mwyn nodi’r cyfiawnhad ar gyfer gofyn am y gwiriad yn erbyn y gweithgareddau sydd i’w cyflawni gan y sawl sy’n ymgymryd â’r rôl.

Diffiniadau

“aml”– pedair gwaith neu fwy bob mis
“dwys” – unwaith yr wythnos neu fwy
“dros nos” – rhwng 2am a 6am
diffinnir “plant” fel unrhyw un o dan 18 oed

nid yw’r DBS yn diffinio “oedolion sy’n wynebu risg”, ond mae Deddf Gwasanaethau Cymdeithasol a Llesiant 2014 yn diffinio oedolyn sy’n wynebu risg fel hyn:

  • Oedolyn sy’n cael, neu sy’n wynebu risg o gael ei gam-drin neu ei esgeuluso ac sydd ag anghenion am ofal a chymorth ac nad yw’n gallu, o ganlyniad i’r anghenion hynny, amddiffyn ei hun rhag cael, neu fod mewn risg o gael, ei gam-drin neu ei esgeuluso.

Os yw’r amodau hyn yn sail i benderfyniad i beidio â gwirio gweithiwr cyflogedig neu wirfoddolwr, rhaid gwarantu ym mhob amgylchiad (salwch, gwyliau ac ati), na fydd y gweithgaredd yn digwydd yn aml, yn ddwys neu dros nos.

Rhagor o wybodaeth

Mae rhagor o wybodaeth am wiriadau DBS ar gael gan eich Swyddog Diogelu Esgobaethol a Thîm Gweinyddol DBS yr Eglwys yng Nghymru.