Datganiadau taleithiol i’r wasg

Neges Nadolig – Esgob Llandaf

Yn ei Neges Nadolig gyntaf, dywed Esgob Llandaf, June Osborne, nad pethau ar gyfer y Nadolig yn unig yw anrhegion

Pan gyhoeddodd Facebook, y gwasanaeth cyfryngau cymdeithasol, eu Hadolygiad o’r Flwyddyn yn ddiweddar, y pennawd a roddwyd iddo oedd ‘Roedd 2017 yn erchyll’. Mae’n hawdd gweld pam. Ymhlith y digwyddiadau i’n sobreiddio yn ystod y flwyddyn roedd y saethu mileinig yn Las Vegas, ymosodiadau terfysgol ym Manceinion, Barcelona a Llundain, a’r tân angheuol yn Nhŵr Grenfell. Cafwyd daeargryn trychinebus ym Mexico, a Chorwynt Harvey – y seiclon trofannol mwyaf costus a gofnodwyd erioed – mewn blwyddyn a welodd lawer o drychinebau naturiol,

Mae’r adolygiad arbennig hwn o’r flwyddyn yn canolbwyntio ar sut y daeth pobl at ei gilydd ar Facebook i gefnogi’r naill a’r llall. Ochr yn ochr â thrychinebau ac erchyllterau, mae pobl hefyd wedi defnyddio’r cyfryngau cymdeithasol i fynegi barn am y math o ymddygiad neu weithredu sy’n dderbyniol iddyn nhw. Meddyliwch am y #metoomovement ble mae miloedd o fenywod wedi bod yn siarad am aflonyddu rhywiol ac yn cwestiynu’r driniaeth ddi-chwaeth maen nhw’n ei gael, sy’n gysylltiedig, siŵr o fod, â thrais yn y cartref.

Rydym yn dathlu’r Nadolig ar ddiwedd y flwyddyn gyda’r pethau hyn mewn cof. Efallai y gallwch ddweud gweddi ar ran un o’r cymunedau a fu’n dioddef wrth i’r Nadolig eu hatgoffa o’u colled. Eto os oedd 2017 yn ‘erchyll’, fe gofiwn hefyd ein bod yn ei dirwyn i ben gyda gŵyl o roddi. Wrth i Gristnogion gofio sut y rhoddodd Duw Ei fab, a anwyd yn faban ac a rannodd y profiad dynol, fe’n gwahoddir i gofio grym rhoddion.

Gwyddom sut y mae gan roddion y gallu i newid cysylltiadau. Gall rhoddion dyngarol gyrraedd ar draws y byd a thrawsnewid y berthynas rhwng pobloedd a chenhedloedd. Pan fydd y rhai sy’n mwynhau diogelwch yn ymgyrraedd at y rhai sydd mewn angen dirfawr mae rhoddion nid yn unig yn gwneud pethau’n well, maen nhw’n creu cyfeillgarwch ac yn ein cysylltu ni gyda’n gilydd.

Ar adeg o lymder mae rhoddion hefyd yn lledaenu neges o lawnder yn hytrach na phrinder. Does dim terfyn ar y rhoddion o garedigrwydd, urddas, cysur, hiwmor a thrugaredd sydd ar gael i ni. Mae gennym i gyd roddion fel amser, sylw ac anogaeth y gallwn eu rhannu fel y mynnwn. Wrth ein rhoi ni’n hunain byddwn bob amser yn gweld fod y fath roddion yn cael eu hail-lenwi a’u gwobrwyo. Beth bynnag yw’n cyfyngiadau materol, does dim prinder o’r hyn sydd gennym i’w roi, mae’n hunig berygl yn codi wrth i ni feddwl mai’r peth gorau i ni yw cadw’r hyn sydd gennym. Hynny, does bosib, yw holl bwrpas cysylltu gyda’r naill a’r llall, sef mentro bod yn rhoddwyr yn hytrach na defnyddwyr neu gybyddion byth a beunydd.

Pan ddihunodd Ebenezer Scrooge ar fore’r Nadolig i ddarganfod nad oedd ei hunllefau gwaethaf yn wir, cafodd dröedigaeth. I ddangos y newid yn ei galon, o gybydd-dod i haelioni, rhoddodd anrheg i’r teulu Cratchit – y twrci gorau. Roedd hyn yn arwydd nad oedd bellach yn mynd i fyw yn llwyr er ei fwyn ei hun ond am yr hyn y gallai ei wneud i eraill. Ac fe ddawnsiodd mewn gorfoledd. .

Amser anrhegion yw’r Nadolig, ond nid rhywbeth i’r Nadolig yn unig yw rhoi. Dyma’r ffordd i ddarganfod gwir werth pethau yn yr amseroedd da ond yn arbennig yn yr amseroedd ‘erchyll’. Oherwydd nid trychinebau sy’n ein dinistrio, ond eu hwynebu heb ffydd, gobaith a chariad. Felly gadewch i ni ddawnsio am y gorfoledd o roi y Nadolig hwn ac ym mha bynnag heriau a all ddod i ni yn 2018.

Llun o Esgob June wedi’i atodi © Huw Ryden