Datganiadau taleithiol i’r wasg

Cofiwch cofiwch…

Bydd darn amhrisiadwy o hanes yn cael ei ddangos yng Nghadeirlan Tyddewi – mewn pryd ar gyfer Diwrnod Guto Ffowc – fydd yn rhoi cysylltiad uniongyrchol i ysgolorion a phlant ysgol fel ei gilydd rhwng heddiw a chynllun anenwog Brad y Powdwr Gwn.

Ar ôl marwolaeth yr Arglwydd Nelson ym Mrwydr Trafalgar yn 1805, daethpwyd â’i Feibl a’i Lyfr Gweddi yn ôl i eglwys newydd Santes Katharine yn Aberdaugleddau yn 2017 gan William, Dug Bronte, brawd hŷn Nelson.

Roedd y Llyfr Gweddi pan y’i cyhoeddwyd yn cynnwys gwasanaeth ar gyfer 5 Tachwedd a ychwanegwyd gan Siarl II yn 1674 i ddiolch i “Almighty God …for the miraculous and gracious… Deliverance of the King, and the Realm, from the most Traiterous and Bloudy intended Massacre by Gun-Powder”.

Cafodd y gwasanaeth ei gynnwys yn y gyfraith gan y Ddeddf Diolchgarwch ac fe’i defnyddiwyd yn flynyddol mewn eglwysi ar 5 Tachwedd am bron 200 mlynedd.

Cawsant eu cadw yn eglwys Santes Katharine byth ers hynny a chawsant eu defnyddio’n aml mewn gwasanaethau dros y blynyddoedd. Mae Llyfrgell y Gadeirlan wedi cynorthwyo’r  eglwys i adfer y Beibl a’r Llyfr Gweddi a chânt eu dychwelyd yn fuan i’w harddangos yn eglwys Santes Katherine ei hunan.

Mae’r Llyfr Gweddi hefyd yn cynnwys newidiadau mewn llawysgrifen yn cynnwys diweddaru’r gweddïau brenhinol o’r Brenin George III i’r Frenhines Victoria. Mae hyn yn dangos i’r Llyfr Gweddi gael ei ddefnyddio’n rheolaidd dros y blynyddoedd yn Aberdaugleddau.

Daeth y Frenhines Victoria a’r gwasanaeth Brad y Powdwr Gwn i ben yn 1859.