Ethol Archesgob Cymru

Bydd eglwys plwyf mewn tref sba Fictoraidd yng nghanolbarth  Cymru yn cynnal digwyddiad pwysig ym mis Medi – ethol Archesgob nesaf Cymru.

Eglwys y Drindod Sanctaidd yn Llandrindod

Eglwys y Drindod Sanctaidd yn Llandrindod

Caiff drysau Eglwys y Drindod Sanctaidd yn Llandrindod eu cloi am hyd at dridiau ar 5 Medi wrth i’r Coleg Etholiadol gwrdd tu mewn i ddewis 13eg Archesgob Cymru.
Y dref yn y Canolbarth fu’r lleoliad ar gyfer ethol holl Archesgobion Cymru ers y cyntaf yn 1920, oherwydd ei lleoliad canolog.

 

 

Dr Barry Cennydd Morgan

Dr Barry Cennydd Morgan

Mae’r etholiad yn dilyn ymddeoliad y Dr Barry Morgan a ddaliodd swydd Archesgob Cymru am 14 mlynedd. Dewisir ei olynydd o blith chwe esgob esgobaethol presennol Cymru – Esgob Abertawe ac Aberhonddu, John Davies, Esgob Bangor, Andy John, Esgob Llanelwy, Gregory Cameron, Esgob Mynwy, Richard Pain, Esgob Tyddewi, Joanna Penberthy ac Esgob Llandaf, June Osborne.

Mae’r rhai sy’n gwneud y penderfyniad yn cynrychioli eglwysi o bob rhan o Gymru. Mae pob un o’r chwe etholaeth yn ethol tri chlerigwr a thri o leygwyr i’r Coleg ac mae’r esgobion hefyd yn aelodau – gan wneud cyfanswm o 42 o bobl. Yr Esgob John Davies, yr Uwch Esgob, yw Llywydd y Coleg.

Bydd y cyfarfod yn dechrau gyda gwasanaeth cyhoeddus Cymun Sanctaidd gyda chroeso i bawb. Fodd bynnag, yn dilyn hynny dim ond aelodau’r coleg all aros yn yr eglwys gan fod ei drafodaethau yn gyfrinachol.

Y broses

Bydd y cyfarfod yn dechrau gyda chyflwyniad ar anghenion y Dalaith a chyfnod o weddi a myfyrdod. Yna bydd y Llywydd yn galw am enwebiadau. Gofynnir i’r esgobion a enwebir am ganiatâd i gael eu henwebu ac, os rhoddir hynny, maent yn encilio o’r drafodaeth, gan ddim ond dychwelyd i bleidleisio. Mae’n rhaid i enwebai sicrhau dau-draean o bleidleisiau’r coleg er mwyn cael eu hethol yn Archesgob. Os nad oes unrhyw ymgeisydd yn derbyn y pleidleisiau angenrheidiol ar ôl cymryd y bleidlais, mae’r broses yn dechrau o’r newydd gydag enwebiadau ffres, a all gynnwys neu beidio cynnwys y rhai a enwebwyd yn y cylch blaenorol.

Unwaith yr etholwyd yr Archesgob, bydd drysau’r eglwys yn agor a gwneir y cyhoeddiad. Yr arfer yw i’r esgob gadarnhau ei etholiad ef neu hi ar unwaith. Caiff yr Archesgob newydd wedyn ei orseddu yn ei gadeirlan gartref ef neu hi.

Gall y Coleg gymryd hyd at dridiau i ethol Archesgob. Os yw’n methu gwneud hynny ar ôl y cyfnod hwn, mae’r penderfyniad yn symud i’r Fainc Esgobion.

Archesgobion Blaenorol Cymru

Charles Alfred Howell Green (Esgob Bangor)

1934 – Charles Alfred Howell Green (Esgob Bangor)

Alfred George Edwards (Esgob Llanelwy)

1920 – Alfred George Edwards (Esgob Llanelwy)

John Morgan (Esgob Llandaf)

1949 – John Morgan (Esgob Llandaf)

David Lewis Prosser (Esgob Tyddewi)

1944 – David Lewis Prosser (Esgob Tyddewi)

William Glyn Hughes Simon (Esgob Llandaf)

1968 – William Glyn Hughes Simon (Esgob Llandaf)

Alfred Edwin Morris (Esgob Mynwy)

1957 – Alfred Edwin Morris (Esgob Mynwy)

Derrick Greenslade Childs (Esgob Mynwy)

1983 – Derrick Greenslade Childs (Esgob Mynwy)

Gwilym Owen Williams (Esgob Bangor)

1971 – Gwilym Owen Williams (Esgob Bangor)

Alwyn Rice Jones (Esgob Llanelwy)

1991 – Alwyn Rice Jones (Esgob Llanelwy)

George Noakes (Esgob Tyddewi)

1987 – George Noakes (Esgob Tyddewi)

Barry Cennydd Morgan (Esgob Llandaf)

2003 – Barry Cennydd Morgan (Esgob Llandaf)

Rowan Douglas Williams (Esgob Mynwy)

1999 – Rowan Douglas Williams (Esgob Mynwy)